
در مجموعه روایات براى یاران حضرت، مشخصات و ویژگیهایى ذكر شده است كه از جمله آنها روایتى است از امام صادق (علیه السلام)كه فرمودند:
«آنها مردانى هستند كه دلهایشان همانند قطعه هاى آهن است، هرگز دچار شك و تردید نمى شوند، در حق خدا از سنگ سخت تر هستند، اگر به كوهها حمله ببرند از جاى بر مى كنند، با پرچمهاى خویش به هر شهرى روى آورند تحت سیطره خود در آورند. بر فراز اسبها چون عقاب چابك و چالاكند. براى تیمّن و تبرّك، زین اسب امام (علیه السلام) را مسح مى كنند و پروانه وار، دور شمع وجودش مى گردند و خود را سپر جان امام قرار مى دهند، شبها را به شب زنده دارى سپرى مى كنند و در سراسر شب نغمه هاى نماز و ذكر و عبادتشان چون صداى زنبور به گوش مى رسد. آنها زاهدان شب و شیران روزند، و در برابر امام عزیزشان كاملا مطیع و تسلیم هستند».
در اغلب كتابهاى مربوط به معارف امام زمان (علیه السلام) تعداد یاران مخصوص آن حضرت را سیصد و سیزده نفر معرفى مى كنند كه آنها از سراسر عالم در یك شب خود را به طرق مختلف به مكه مى رسانند این عده اولین افرادى خواهند بود كه با امام زمان (علیه السلام) بیعت مى كنند و عهده دار فرماندهى لشكر و یا پرچمدار آن حضرت هستند البته بلافاصله پس از اعلام ظهور، دسته دسته مردم به آن حضرت مى پیوندند و انشاءالله که توی خواننده و منه نویسنده هم توفیق زیارت آقا رو داشته باشیم در همان روزهاى اول تعداد یاران حضرت به ده هزار نفر مى رسد و تا تعداد یاران حضرت به ده هزار نفر نرسند عملا قیام نمى كنند و حركت انقلابى این رهبر بزرگ پس از آن است كه كم كم خود مكه و سپس مدینه و ... را فتح مى كنند و زمینه را براى تشكیل حكومت جهانى فراهم مى نمایند.
از باب نمونه در ذيل آيه ى شريفه :
«فاستبقوا الخيرات أينما تكونوا يأت بكم اللّه جميع» . سوره ى بقره، 148
«در كارهاى نيك سرعت جوييد كه هر كجا باشد خداوند شما را گرد خواهد آورد.»
امام صادق ـ عليه السلام ـ فرمود :
بــه هنگام ظهور حضرت مهدى ـ ارواحنا فداه ـ جوانان و جوانمردان شيعه همانگونه كه بر پشت بام خانه هاى خويش در خواب اند همگى يك شب بدون وعده ى قبلى ، بامداد را در مكّه حاضر و به ديدار امام عصر ـ ارواحنا فداه ـ مفتخر مى گردند. غيبت نعمانى، ص 316، باب 21، ح 11
در روايات از خصوصيات اخلاقى ياران آن حضرت و تعداد آنها و جنسيت قومى ايشان تعابير زيادى وارد شده كه بدان اشاره مى كنيم. ليك از باب مقدمه در يك بينش كلى امير مؤمنان ـ عليه السلام ـ در اشاره به شخصيّت آنان مى فرمايد :
«لم يسبقهم الأوّلون ولا يدركهم الآخرون» مستدرك حاكم، ج 4، ص 554
آنان در شايستگى و امتيازات بر اوج رفيعى هستند نه از نسل هــاى گذشته كسى از آنـــان پيشى گرفته است و نه از آيندگان كسى به مقام والاى آنان مى رسد.
امام صادق ـ عليه السلام ـ در مورد آنان مى فرمايد:
«فيصير إليه أنصاره من أطراف الأرض، تطوى لهم الأرض طيّ». معجم احاديث الامام المهدى، ج 3، ص 290
يعنى ياران مهدى ـ ارواحنا فداه ـ از نقاط مختلف زمين بسوى او حركت مى كنند و زمين زير پاى آنان در هم مى پيچد.
نكته دیگر در مورد یاران حضرت آن است كه بر طبق روایتى كه از امام باقر (علیه السلام) نقل شده است حدود پنجاه نفر از یاران آن حضرت زن هستند كه كارهاى مناسب با ویژگیهاى خودشان را انجام مى دهند. در مورد تركیب سربازان، حضرت امیر مؤمنان (علیه السلام) مى فرمایند: اصحاب مهدى (علیه السلام) جوانند و پیر در آنها بسیار كم است .
این که چند نفر از یاران حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف زن هستند، دقیقاً مشخص نیست
... خداوند 313 نفر مرد از اصحاب آن حضرت را جمع میکند؛ بی آنکه قبلا وعده داده باشند، آمدنشان همچون ابرهای پاییزی است که با حرکات تند می آیند.
منبع: کتاب الغیبة، محمد بن إبراهیم النعمانی ، ص 288 – 291 و الاختصاص، الشیخ المفید، ص 257 و ...
این روایت از نظر سندی هیچ مشکلی ندارد. در بسیاری از کتابهای شیعه نقل شده و روایتی است کاملاً معتبر. و روایات بسیار دیگری با همین مضمون که نقل همگی آنها فرصت بیشتری میطلبد.
اما از آن طرف روایت دیگری را مرحوم عیاشی در تفسیر خود نقل کرده است که میگوید پنجاه نفر از یاران حضرت مهدی زن هستند :
سوگند به خدا سیصد و اندی نفر مرد می آیند و در میان شان پنجاه نفر زن هستند در مکه اجتماع میکنند بی آن که قبلا وعده داده باشند، آمدن شان همچون ابرهای پاییزی است که با حرکات تند می آیند.
منبع: تفسیر العیاشی، محمد بن مسعود العیاشی، ج 1، ص 64 – 66.
از آنجایی که سند روایت، تا جابر بن عبد الله جعفی، ذکر نشده است، نمیشود به آن استناد کرد. از این رو این که تعدادی از یاران حضرت مهدی از بانوان باشند، قطعی نیست.
طبق روايات تعداد آنها 313 نفر است كه تعداد زيادى از آنها از اهل همان زمان هستند و عدّه اى هم در زمان هاى قبل مى زيسته اند كه از قبر خارج شده و براى يارى و نصرت دين خدا با امام زمان ـ ارواحنا فداه ـ پيمان مى بندند.
ايمان استوار ياران
ياران خاصّ حضرت مهدى ـ ارواحنا فداه ـ از نظر معنويّت و ايمان كامل و استوار و نداشتن ذرّه اى ترديد در دلها بى نظيرند. آنان در اوج يقين و اخلاصند و بخاطر قوّت و استوارى و كمال ايمان به خدا، ذرّه اى ترس و دلهره در كران تا كران وجودشان نيست چرا كه انسان به هر اندازه اى كه ايمانش به خدا افزون گردد، به همان اندازه توان و تلاش او افزون مى گردد.
از امير مؤمنان ـ عليه السلام ـ آمده كه فرمودند:
آنها همچون شيرانى كه از بيشه ى خود خارج شده اند بر گرد آن حضرت حلقه مى زنند آنان براستى مانند پاره آهنى هستند كه اگر بر متلاشى نمودن كوهها تصميم بگيرند آنها را نابود مى سازند. آنان خداى را آنگونه كه شايسته است به يگانگى مى پرستند. «الزام الناصب،ص 200»
اگــر در ايـن جمله كه ـ كأنّهم ليوث قد خرجوا من غاباتهم ـ براستى دقت شود وقتى شير از بيشه ى خود خارج مى شود ديگر چه كسى جرأت مقابله با او را دارد.
امام صادق ـ عليه السلام ـ فرمودند :
هنگامى كه به حركت در مى آيند امواج رعب و وحشت يك ماه پيشتر از ايشان حركت مى كند. بحارالانوار، ج 52، ص 308
تواضع و فروتنى ياران
آنــان قـهـرمـانانى فروتن ، متواضع و بـرخوردار از ارزش اخلاقى و انسانى اند و هرگز مغرور و مست قدرت نمى شوند.روایت براتون بگم تا جانهایتان زنده شود:
امام صادق ـ عليه السلام ـ فرمودند :
«كانّ على خيولهم العقبان يتمسّحون بسرج الامام يطلبون بذلك البركة ويحفّون به ، يقون بأنفسهم في الحروب ويكفونه ما يريد» .بحارالانوار، ج 52، ص 308
چابك بسان عقاب بر مرك بهاى خويش سوارند و در عشق بـــه حضرت چنانند كه زين مركب او را براى تبرّك جستن مسح مى كنند و بر گرد يار حلقه مى زنند و در فراز و نشيبها و پيكارها او را بسان جـان شيرين با همه ى وجود محافظت مى كنند و هر دستورى دهد او را بسنده اند و به انجام رساننده.
حضرت اميرالمؤمنين على ـ عليه السلام ـ فرمود:
خداوند بين دلهاى آنها الفت برقرار مى كند. ايشان از كسى و قدرتى وحشت ندارند و نه بخاطر پيوستن فرد يا قدرتى به گروهشان دچار شادمانى و غرور مى گردند. «معجم احاديث الامام المهدي ، ج 3 ص 100، مستدرك الصحيحين ج 4 ص 554»
شب زنده دارى ياران
امام صادق ـ عليه السلام ـ فرمود :
بزرگ مردانى كه شب ها را نمى خوابند براى آنها زمزمه اى در نمازشان همچون زمزمه ى انبوه زنبوران ، شب هــا را شب زنده دارى مى كنند و صبح مى كنند در حالى كه بر مركبهاى خويش سوارند (و آماده پيكار) راهبان شب هستند و شيران روز.«بحار الانوار ، ج 52، ص 308»
آگاهى و شناخت ياران
امام صادق ـ عليه السلام ـ فرمودند:
مردانى كه دلهاشان بسان پاره ى آهن است. در ايمانشان به خدا و وعده ى او ذرّه اى ترديد ندارند و باور آنان از كوه سخت تر است . . . ايشان در فرمانبردارى از سالار خويش مطيع تر از كنيز نسبت به مولاى خود مى باشند. آنان بسان چراغهاى روشنگرند . . . دلهايشان بسان مشعلهاى پر نور است. «بحار الانوار، ج 52 ، ص 308»
اتّحاد و برادرى ياران
از ويژگيهاى آنان، اين است كه انديشه هايشان متحدّ و يگانه، ديدگاهشان همانند، دلهايشان به هم پيوسته و به هم گره خورده است نه اختلافى در رأى و انديشه و گفتار آنان خواهى ديد و نه در رفتارشان و همگى يك دل و يك قطب و يك زبان هستند.
از امير مؤمنان ـ عليه السلام ـ در وصف ايشان آمده است:
گويى يك پدر و مادر آنان را پرورانده و دلهايشان لبريز از مهر و محبّت و خيرخواهى است .«الزام الناصب، ج 2، ص 200»
سنّ ياران
آنچه در روايات آمده اين است كه اكثر ياران آن حضرت در سنين جوانى اند.
از امير مؤمنان ـ عليه السلام ـ آمده كه فرمودند:
ياران حضرت همگى جوان هستند و سالخورده در ميان ايشان نيست مگر مانند سرمه در چشم يا نمك در توشه و كمتر چيزى كه بعنوان توشه حمل مى شود، نمك است. « بحار ، ج 52 ، ص 333»
خلاصه تعداد پيران در بين اصحاب حضرت بسيار اندك است و اكثريّت آنها جوان هستند. در روايات تعداد ياران آنحضرت كه ابتداى ظهور در مكّه حاضر شده و با او بيعت مى كنند 313 نفر ذكر شده است.
از اميرالمؤمنين ـ عليه السلام ـ آمده كه فرمودند:
هنگامى كه قيام كند ياران اصلى او كه شمارشان 313 نفر و به شمار ياران پيامبر در جنگ بدر است بسوى او اجتماع مى كنند.«الزام الناصب، ج 2 ص 304»
امام باقر ـ عليه السلام ـ فرمود:
با قائم ـ ارواحنا فداه ـ ميان ركن و مقام، 313 شخصيت بزرگ ـ به شمار ياران پيامبر در بدر ـ بيعت مى نمايند در ميان آنها چهره هاى برجسته از مصر و شايستگانى از شام و خوبانى از عراق هستند.«بحار الانوار ، ج 52، ص 304»
آرزوى شهادت
حضرت صادق ـ عليه السلام ـ فرمودند:
براى خود و ديگران طلب شهادت مى كنند و آرزو دارند كه در راه خدا كشته شوند و شعار آنان خونخواهى حسين ـ عليه السلام ـ است.« بحارالانوار، ج 52، ص 308»